İsti və soyuq arasında
- Nisan 06, 2025
- by
- Tural Qaraqaşlı
Dünyada ən çox ölçülən parametr temperaturdur. Lakin maraqlıdır ki, bu parametrin ölçülməsi hələ insanlıq tarixində yeni sayıla bilər. Tarixboyu insanlar temperaturu dəyərləndirərkən sadəcə “isti”, “soyuq” kimi ümumi sözlərdən istifadə ediblər. Buna baxmayaraq konkret olaraq dərəcəni göstərməsə də, qədim dövrlərdə də temperaturun artıb-azaldığını göstərən cihazlar düzəldilmişdi.
Ən qədim temperatur cihazıTəxminən eramızdan əvvəl 250-ci ildə Bizanslı mühəndis Filo Mekanikus içi boş qurğuşun kürəsini hava və su ilə dolduraraq onu boru ilə açıq küpə birləşdirdi. Kürənin içindəki havanın temperaturu yüksəldikcə qlobus genişlənir və suyu boruya itələyirdi, temperatur aşağı düşəndə isə su çəkilirdi. Bu sadəcə temperaturun artıb-azaldığını göstərən, temperaturun...
Musiqisi olan ədəd
- Şubat 28, 2023
- by
- Tural Qaraqaşlı
Çevrənin uzunluğunun öz diametrinə olan nisbətinə bərabər ədədə “pi” deyilir. Bu ədəd bir çox məsələlərə görə məşhurdur. İrrasional ədəd olduğu üçün dövri olmayan sonsuz...
Günəş sistemi
- Ağustos 28, 2022
- by
- Tural Qaraqaşlı
Müşahidə edilə bilən Kainatda 100 milyarddan çox qalaktika olduğu təxmin edilir. Həmin qalaktikalardan biri də bizim də içində olduğumuz Süd Yolu qalaktikasıdır. Süd Yolu...
Rəqəmlər və say sistemləri
- Temmuz 24, 2022
- by
- Tural Qaraqaşlı
Qədim Misir mifologiyasında Tanrılardan biri olan Hor (yunanca Horus) gözləri ilə məşhur idi. Onun bir gözü günəşi, digər gözü ayı təmsil edirdi....
Klonlama
- Temmuz 19, 2022
- by
- Tural Qaraqaşlı
İnsanlar tarixən əbədilik axtarışında olublar. Qədim Misirdə mumyalama adəti o biri dünyada ruhun bədənə qayıdaraq diriləcəklərinə olan inamdan qaynaqlanırdı. Bunun üçün bədən salamat...
Turinq testi və Süni intellekt
- Şubat 08, 2022
- by
- Tural Qaraqaşlı
İkinci dünya müharibəsi zamanı nasistlər Eniqma adlanan bir şifrələyici aparat istifadə edirdilər. Bu aparat mesajı şifrələyir və onun ələ keçirilib oxunması ehtimalını sıfıra endirirdi....
Mühəndis kimi düşün
- Ocak 05, 2022
- by
- Tural Qaraqaşlı
Mühəndis sözü ərəbcədən gəlib. Mənası “Həndəsəni bilən” deməkdir. Bu sözlə mühəndisliyin riyazi mahiyyətə sahib bir peşə olduğu görülür. Təbii ki, əsas nöqtələrdən biri olsa...
İnternetin tarixi və gələcəyi
- Aralık 25, 2021
- by
- Tural Qaraqaşlı
Yəqin ki 1969-cu ildə hərbi məqsədlər üçün yaradılan texnologiyanın nə vaxtsa hər kəs tərəfindən istifadə olunacağını və böyük bir inqilabi əhəmiyyət daşıyacağını çox adam...
İlk smartfona qədər
- Aralık 02, 2021
- by
- Tural Qaraqaşlı
Bugün həyatın ayrılmaz parçası olan cib telefonları bir zamanlar sadəcə imkanlı şəxslər üçün əlçatan idi. Heç insanlar da onun yoxluğunu hiss etmirdilər. Bəlkə gələcəkdə...
Həm yaşlı, həm gənc
- Kasım 07, 2021
- by
- Tural Qaraqaşlı
Təbiət və içindəkilərin hər biri üçün bir ömür var. Cansız maddələrin də yaşı var. Adicə qaya parçalarının da yaşını müxtəlif üsullarla hesablamaq mümkündür. Heç...
